W skrócieADI-R (Autism Diagnostic Interview - Revised) to wywiad z opiekunem, złożony z 93 pozycji. Polską adaptację opracowały Izabela Chojnicka i Ewa Pisula (2021). Obejmuje osoby z wiekiem umysłowym powyżej 2 lat, a przeprowadzenie wywiadu razem z opracowaniem wyniku zajmuje zwykle od 90 do 150 minut.
Co bada ADI-R?
Autorami ADI-R są Michael Rutter, Ann Le Couteur i Catherine Lord. Wywiad składa się z 93 pozycji, które dotyczą trzech obszarów: języka i komunikacji, wzajemnych interakcji społecznych oraz zachowań i zainteresowań ograniczonych, powtarzalnych i stereotypowych. Pytania obejmują m.in. tło osoby i jej wcześniejsze diagnozy, wczesny rozwój i kamienie milowe, naukę mowy oraz ewentualną utratę umiejętności, zabawę i rozwój społeczny, zainteresowania i zachowania. Dotyczą też zachowań ważnych klinicznie, takich jak agresja czy samouszkodzenia. Wydawca podaje rok wydania 2003.
Dla kogo jest badanie i kto je przeprowadza?
Hogrefe podaje, że wywiad można stosować u dzieci i dorosłych, jeżeli ich wiek umysłowy jest powyżej 2 lat. Polski wydawca, Pracownia Testów Psychologicznych PTP, zaznacza, że osoba badana może być w każdym wieku, o ile jej wiek umysłowy wynosi co najmniej 24 miesiące, a podczas wywiadu nie jest obecna. Wywiad prowadzi doświadczony klinicysta, który rozmawia z rodzicem lub opiekunem dobrze znającym historię rozwoju i obecne zachowanie badanej osoby. Polska adaptacja, której autorkami są Izabela Chojnicka i Ewa Pisula (2021), należy według PTP do kategorii A+: dla psychologów, a dla innych specjalistów, np. psychiatrów i pedagogów specjalnych, po szkoleniu z tego narzędzia. Sprzedaż wymaga przedstawienia dyplomu.
Jak wygląda badanie i ile trwa?
To rozmowa, a nie zestaw zadań. Specjalista zadaje pytania z protokołu wywiadu, a odpowiedzi opiekuna zapisuje i koduje według ustalonej procedury. Rozmowa obejmuje przebieg rozwoju od wczesnych lat po teraźniejszość. Hogrefe podaje, że przeprowadzenie wywiadu i opracowanie wyniku zajmuje zwykle od 90 do 150 minut, a polski wydawca PTP podaje 1,5-2,5 godziny. Procedura jest silnie ustandaryzowana, dzięki czemu opiekun podaje systematyczny, szczegółowy opis badanej osoby.
Jak odczytuje się wynik?
Do opracowania wyniku służy formularz algorytmów. Według Hogrefe pozwala on obliczyć i zinterpretować jeden z algorytmów zależnych od wieku. Algorytmy diagnostyczne opierają się na historii rozwoju i służą do formalnej diagnozy, a algorytmy bieżącego zachowania opisują obecne funkcjonowanie i służą do planowania terapii i wsparcia w nauce. W polskiej walidacji opisanej przez autorki adaptacji wzięło udział 125 osób (grupa z rozpoznaniem ze spektrum autyzmu i grupa kontrolna), a próba normalizacyjna liczyła 178 osób. Autorki oceniły polską wersję jako mającą dobre właściwości psychometryczne. Wynik nie jest rozpoznaniem sam w sobie. Rozpoznanie stawia specjalista na podstawie wywiadu, obserwacji i pozostałych informacji.
Czy ADI-R można zrobić online lub samodzielnie?
Nie ma wersji do samodzielnego wypełnienia. Wywiad prowadzi doświadczony klinicysta z rodzicem lub opiekunem, a zakup narzędzia wymaga wykazania uprawnień. W Polsce dostępna jest polska adaptacja, wydawana przez Pracownię Testów Psychologicznych PTP. Autorzy walidacji piszą, że wywiad wykorzystuje dwa algorytmy diagnostyczne: jeden dla dzieci w wieku od 2 lat do 3 lat i 11 miesięcy, drugi dla osób od 4 lat.
Najczęstsze pytania
Co to jest ADI-R?
To ustandaryzowany wywiad z rodzicem lub opiekunem, który służy do diagnozy zaburzeń ze spektrum autyzmu oraz planowania wsparcia. Pyta o rozwój, mowę, zabawę, relacje i zainteresowania.
Ile trwa wywiad ADI-R?
Według Hogrefe przeprowadzenie wywiadu i opracowanie wyniku zajmuje zwykle od 90 do 150 minut. Polski wydawca, Pracownia Testów Psychologicznych PTP, podaje przedział od 1,5 do 2,5 godziny.
Kto bierze udział w wywiadzie ADI-R?
Specjalista rozmawia z rodzicem lub opiekunem, który zna historię rozwoju i obecne zachowanie osoby ocenianej. Według polskiego wydawcy PTP osoba, której dotyczy wywiad, nie jest przy nim obecna.
Czy ADI-R wystarczy do rozpoznania autyzmu?
Nie. Hogrefe opisuje wywiad jako narzędzie często używane razem z ADOS-2. Rozpoznanie stawia specjalista, łącząc wyniki kilku źródeł informacji.
