Conners 3: na czym polega kwestionariusz do diagnozy ADHD?

Co bada Conners 3?

Autorem narzędzia jest C. Keith Conners. Według Pracowni Testów Psychologicznych PTP kwestionariusze Conners 3 służą do oceny ADHD i współwystępujących zaburzeń, takich jak zaburzenia zachowania i zaburzenie opozycyjno-buntownicze. Obejmują skale treściowe (nieuwaga, nadruchliwość i impulsywność, trudności w nauce, funkcje wykonawcze, nieposłuszeństwo i agresja, relacje z rówieśnikami, relacje w rodzinie), skale trafności odpowiedzi oraz skale objawów zgodne z DSM. Pozwalają zobaczyć profil trudności dziecka w różnych dziedzinach życia. Polski wydawca zaznacza, że zestaw może służyć do badań przesiewowych, dopasowania programu terapii do potrzeb dziecka oraz śledzenia postępów terapii.

Dla kogo jest badanie i kto je przeprowadza?

PTP podaje, że narzędzie jest przeznaczone dla dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 18 lat. Zestaw obejmuje wersje dla nauczyciela i dla rodzica oraz wersję do samooceny dla młodzieży w wieku od 8 do 18 lat. Każda z nich ma formę pełną i skróconą. Polską adaptację i podręcznik opracowali Radosław Wujcik i Emilia Wrocławska-Warchala (2018). Test należy do kategorii B2: jest przeznaczony dla psychologów, a dla innych specjalistów dopiero po szkoleniu z psychometrii i z samego narzędzia. Według polskiego wydawcy użyteczny jest m.in. dla psychologów, lekarzy pediatrów i psychiatrów, pedagogów oraz pielęgniarek pediatrycznych i psychiatrycznych. Nauczyciele mogą wypełniać kwestionariusz bez nadzoru psychologa, gdy ten dokładnie ich poinstruuje.

Jak wygląda badanie i ile trwa?

To kwestionariusze, w których osoba oceniająca odpowiada na pytania o zachowanie dziecka. Według PTP wypełnienie wersji pełnej zajmuje 20-25 minut, a skróconej 10 minut. Badanie może być indywidualne lub grupowe. Równoległe użycie wersji dla rodzica i nauczyciela pozwala porównać zachowanie dziecka w domu i w szkole, a oceny kilku nauczycieli pokazują, jak dziecko funkcjonuje na różnych lekcjach.

Jak odczytuje się wynik?

Odpowiedzi przelicza się na wyniki skal i odnosi do norm. PTP podaje, że normy są oddzielne dla płci oraz łączone, z podziałem na grupy wiekowe, a opracowano je łącznie na podstawie ponad 3000 kwestionariuszy. Specjalny sposób przeliczenia pozwala według wydawcy określić prawdopodobieństwo ADHD wyrażone w procentach. Skale trafności pomagają wychwycić odpowiedzi zbyt pozytywne, zbyt negatywne lub niespójne. Krótkie wersje kwestionariuszy sprawdzono też w niezależnym badaniu włoskim (Izzo i in., 2019): objęło ono 591 dzieci i młodzieży, 631 ocen rodziców i 325 ocen nauczycieli, a autorzy uznali te wersje za rzetelne i trafne narzędzia oceny ADHD i głównych zaburzeń współwystępujących. Dotyczy to wersji włoskiej, nie polskiej. Wynik jest jednym ze źródeł informacji. Rozpoznanie stawia specjalista, który łączy kwestionariusze z wywiadem, obserwacją i historią rozwoju.

Czy Conners 3 można zrobić online lub samodzielnie?

PTP oferuje wersję papierową oraz e-test na platformie Epsilon, na której można też wprowadzać wyniki z wersji papierowej do automatycznego przeliczenia. Sprzedaż i stosowanie narzędzia zależą od kategorii testu i wymaganych kwalifikacji. Sam kwestionariusz wypełnia rodzic, nauczyciel lub młodzież, ale obliczenie wyniku i jego interpretacja należą do psychologa lub innego uprawnionego specjalisty. Brytyjski wydawca Hogrefe oznacza angielskie wydanie Conners 3 jako wyczerpane (out of print).

Powiązane testy i strony

• Diagnoza ADHD
• Test na ADHD u nastolatków