Test na styl przywiązania

Czym jest styl przywiązania?

Styl przywiązania to utrwalony wzorzec oczekiwań, emocji i zachowań w bliskich relacjach. Opisuje, jak łatwo przychodzi Ci zaufanie, jak reagujesz na dystans drugiej osoby i co robisz, gdy pojawia się obawa przed odrzuceniem.

Pojęcie pochodzi z teorii przywiązania Johna Bowlby'ego. Według niej człowiek rodzi się z wrodzoną potrzebą szukania bliskości ważnych osób w chwilach zagrożenia. Mary Ainsworth opisała różnice między niemowlętami w badaniu nazywanym procedurą obcej sytuacji, w którym 12-miesięczne dzieci na krótko rozdzielano z rodzicem. W 1987 roku Hazan i Shaver przenieśli te obserwacje na związki dorosłych i wprowadzili pojęcie stylu przywiązania w miłości romantycznej.

Jakie są 4 style przywiązania?

Hazan i Shaver opisali u dorosłych trzy style: bezpieczny, unikający i lękowo-ambiwalentny. W 1991 roku Bartholomew i Horowitz zaproponowali model czterech stylów. Powstaje on z połączenia dwóch obrazów: tego, jak człowiek widzi siebie (pozytywnie lub negatywnie), i tego, jak widzi innych ludzi.

Dziś badacze opisują te same różnice za pomocą dwóch wymiarów. Pierwszy to lęk związany z przywiązaniem, czyli obawa, że partner nie będzie dostępny i wspierający. Drugi to unikanie, czyli niechęć do polegania na innych i dążenie do emocjonalnego dystansu.

W polskich tekstach ten sam styl bywa nazywany na kilka sposobów, stąd kolumna z innymi nazwami. W oryginalnym modelu Bartholomew i Horowitza style noszą nazwy secure, preoccupied, dismissing i fearful.

Jak często występują poszczególne style?

W badaniach Ainsworth około 60% niemowląt zachowywało się w sposób opisywany jako przywiązanie bezpieczne, około 20% unikało kontaktu z rodzicem po jego powrocie, a około 20% lub mniej reagowało silnym niepokojem i trudno było je ukoić.

U dorosłych Hazan i Shaver otrzymali podobny rozkład: około 60% badanych wybrało opis stylu bezpiecznego, około 20% opis stylu unikającego i około 20% opis stylu lękowego. Te liczby pochodzą z prostego kwestionariusza z trzema opisami do wyboru, dlatego traktuje się je jako przybliżenie, a nie dokładny pomiar w populacji.

Jak działa ten test i jak czytać wynik?

Test składa się z 8 pytań o typowe sytuacje w bliskiej relacji: brak odpowiedzi na wiadomość, zaufanie, bliskość emocjonalną, obawę przed opuszczeniem, mówienie o uczuciach i konflikt. Każda odpowiedź ma od 0 do 2 punktów. Im wyższa suma, tym więcej sygnałów niepewności w relacjach.

Ten test daje jedną sumę punktów, więc pokazuje ogólny poziom niepewności w relacjach i nie rozdziela precyzyjnie stylu unikającego od zdezorganizowanego. W badaniach naukowych styl przywiązania mierzy się dokładniej, osobno na wymiarze lęku i wymiarze unikania, najczęściej kwestionariuszami ECR i ECR-R. Wynik potraktuj jako punkt wyjścia do refleksji, a nie jako etykietę.

Skąd się bierze styl przywiązania?

Według teorii przywiązania różnice zaczynają się w relacji z opiekunami w dzieciństwie. Gdy opiekun jest dostępny i wrażliwy na potrzeby dziecka, powstaje poczucie bezpieczeństwa oraz pozytywny obraz siebie i innych. Gdy bywa niedostępny albo reaguje nieprzewidywalnie, rośnie ryzyko stylu lękowego lub unikającego.

Dzieciństwo nie przesądza jednak o wszystkim. R. Chris Fraley, badacz przywiązania z University of Illinois, podsumowuje, że związek między przywiązaniem do rodziców a stylem w związkach romantycznych jest co najwyżej umiarkowany. Na styl wpływają także późniejsze doświadczenia: kolejne związki, przyjaźnie, straty i ważne zmiany życiowe.

Czy styl przywiązania można zmienić?

Tak. Mikulincer i Shaver w przeglądzie opublikowanym w czasopiśmie World Psychiatry piszą, że styl przywiązania może się zmieniać, nieznacznie albo wyraźnie, zależnie od aktualnej sytuacji, niedawnych doświadczeń i relacji. Ci sami autorzy wskazują, że wzrost poczucia bezpieczeństwa w relacjach jest ważną częścią skutecznej terapii.

W praktyce zmianie sprzyja stabilna relacja z osobą, która jest dostępna i przewidywalna. Może to być partner, przyjaciel albo psychoterapeuta.

Kiedy warto porozmawiać ze specjalistą?

Styl przywiązania nie jest zaburzeniem ani diagnozą. Warto jednak poszukać wsparcia, gdy obawa przed odrzuceniem albo potrzeba dystansu regularnie psują Twoje relacje, gdy ten sam trudny scenariusz powtarza się w kolejnych związkach albo gdy bliskość wywołuje silny lęk.

• Znajdź psychologa lub psychoterapeutę
• Test na uzależnienie od drugiej osoby
• Test na zazdrość
• Kwestionariusz schematów Younga