W skrócieDIVA-5 to półustrukturyzowany wywiad z klinicystą, oparty na kryteriach DSM-5. Według DIVA Foundation trwa zwykle od 1 do 1,5 godziny. Dla dzieci i młodzieży od 5 do 17 lat jest osobna wersja, Young DIVA-5. Polski jest wymieniony wśród języków do zamówienia u fundacji.
Co bada DIVA-5?
DIVA Foundation opisuje DIVA-5 jako półustrukturyzowany wywiad diagnostyczny w kierunku ADHD u dorosłych, który jest następcą wersji DIVA 2.0 i opiera się na kryteriach ADHD z DSM-5. Wywiad opracowała prof. Sandra Kooij z zespołem w Holandii. Wersja holenderska była używana od sierpnia 2007 roku, wersja DIVA 2.0 jest dostępna od października 2010 roku, a DIVA-5 to wersja dostosowana po wydaniu DSM-5. Wywiad pyta o obecność objawów w dorosłości i w dzieciństwie, o to, czy utrzymywały się przez całe życie, oraz o znaczące trudności w życiu z nimi związane. Dla każdego z 18 kryteriów objawów ADHD podaje konkretne, realistyczne przykłady zachowań z dzieciństwa i z dorosłości. Podaje też przykłady trudności w pięciu obszarach: praca i nauka, związki i rodzina, kontakty towarzyskie, czas wolny i hobby oraz poczucie własnej wartości.
Dla kogo jest badanie i kto je przeprowadza?
Wersja DIVA-5 jest przeznaczona dla dorosłych. Fundacja podaje też wersję Young DIVA-5 dla dzieci i młodzieży od 5 do 17 lat oraz DIVA-5 ID dla osób z niepełnosprawnością intelektualną. Wywiad prowadzi klinicysta. Fundacja zastrzega, że ma pozostać wywiadem prowadzonym przez klinicystę i nie może być zamieniony na czat ani automatyczny wywiad. Wśród języków dostępnych do zamówienia na stronie fundacji figuruje polski. Fundacja opisuje ogólnie, że tłumaczenia wykonano z holenderskiego oryginału, sprawdzili je doświadczeni klinicyści z danego kraju, a tłumaczenia zwrotne na holenderski zweryfikowano i zatwierdzili autorzy. Fundacja nie podaje na swoich stronach, kto wykonał polskie tłumaczenie ani czy przeprowadzono jego polską walidację. Szkolenie online z DIVA uruchomiły prof. Sandra Kooij i dr Dora Wynchank.
Jak wygląda badanie i ile trwa?
To rozmowa, a nie zestaw zadań. Klinicysta omawia z pacjentem kryteria ADHD zarówno z dorosłości, jak i z dzieciństwa, posługując się konkretnymi przykładami zachowań. Ponieważ ADHD zaczyna się w dzieciństwie, fundacja zaleca, aby informacje od pacjenta uzupełniać, gdy to możliwe, relacją osób, które znały go jako dziecko, zwykle rodziców lub bliskich krewnych. DIVA Foundation podaje, że wywiad trwa zwykle około 1 do 1,5 godziny.
Jak odczytuje się wynik?
Na podstawie wywiadu klinicysta ocenia, czy kryteria ADHD z DSM-5 są spełnione, w tym czy kilka objawów pojawiło się w dzieciństwie (przed 12. rokiem życia) i czy utrzymują się do dziś. Ocenia także, czy objawy powodują znaczące trudności w co najmniej dwóch sytuacjach życia. Wywiad pyta tylko o objawy samego ADHD, nie o inne zaburzenia. Fundacja przypomina, że w około 75% przypadków ADHD współwystępują inne trudności, takie jak lęk czy depresja. Dlatego potrzebna jest też ogólna ocena psychiatryczna, aby zrozumieć pełny obraz i wykluczyć inne przyczyny objawów.
Czy DIVA-5 można zrobić online lub samodzielnie?
Nie jako test do wypełnienia samemu. DIVA Foundation podkreśla, że wywiad ma pozostać strukturalnym wywiadem prowadzonym przez klinicystę, a jego treść nie może być zmieniana, skracana ani zamieniana na system automatyczny. Samodzielny test z internetu nie jest więc oficjalnym wywiadem DIVA-5.
Najczęstsze pytania
Co to jest DIVA-5?
To półustrukturyzowany wywiad diagnostyczny w kierunku ADHD u dorosłych, oparty na kryteriach DSM-5. Przeprowadza go klinicysta, a wynik jest jednym z elementów diagnozy.
Ile trwa wywiad DIVA-5?
DIVA Foundation podaje, że zwykle od 1 do 1,5 godziny. Gdy to możliwe, informacje od pacjenta uzupełnia się relacją osób, które znały go w dzieciństwie.
Czy DIVA-5 diagnozuje ADHD?
Sam wywiad nie stawia rozpoznania. Pomaga uporządkować objawy według kryteriów DSM-5, a rozpoznanie wydaje klinicysta, uwzględniając też ogólną ocenę psychiatryczną.
Czy test DIVA-5 jest dostępny online za darmo?
Fundacja zastrzega, że wywiad musi być prowadzony przez klinicystę i nie może być zamieniony na automatyczny test. Samodzielne testy z internetu nie są oficjalnym DIVA-5.
