Test na orientację seksualną

Czym jest orientacja seksualna?

Orientacja seksualna to pojęcie wielowymiarowe: opisuje, gdzie dana osoba sytuuje się na kilku wymiarach seksualności. W badaniach wymienia się pociąg seksualny, zachowanie seksualne, orientację romantyczną oraz tożsamość orientacji, czyli to, jak dana osoba siebie nazywa.

Te wymiary nie zawsze się pokrywają. Można odczuwać pociąg, który nie przekłada się na zachowanie, i można mieć doświadczenia, które nie zmieniają sposobu nazywania siebie. Dlatego o orientacji nie rozstrzyga ani pojedyncze doświadczenie, ani pojedyncza etykieta. Etykieta jest narzędziem, które pomaga się opisać, a nie obowiązkiem.

Jakie są orientacje seksualne?

Do często używanych określeń należą orientacja heteroseksualna, homoseksualna, biseksualna i aseksualna, ale nie jest to zamknięta lista. Poniższa tabela porządkuje te określenia w kolejności alfabetycznej. Ludzie opisują siebie także innymi słowami, a ta sama etykieta może znaczyć coś innego dla różnych osób.

Aseksualność to określenie parasolowe, które obejmuje także demiseksualność (pociąg seksualny pojawia się dopiero po zawiązaniu więzi emocjonalnej) oraz szareseksualność (pociąg seksualny pojawia się rzadko lub w określonych okolicznościach). Szacowany odsetek osób aseksualnych wynosi od 0,4% do 4%. W badaniach pojawiają się też inne określenia tożsamości, na przykład queer i panseksualna. Żadna z tych kategorii nie jest ani normą, ani odstępstwem od niej.

Czym jest skala Kinseya?

Skala Kinseya to siedmiopunktowa skala od 0 do 6, która opisuje położenie osoby między wyłączną heteroseksualnością a wyłączną homoseksualnością. Zespół Instytutu Badań nad Seksem po rozmowach z tysiącami osób zauważył, że zachowania, myśli i uczucia wobec tej samej lub innej płci nie zawsze są spójne w czasie i nie zawsze mieszczą się w rozłącznych kategoriach. Zamiast przydzielać ludzi do kategorii, badacze stworzyli skalę. Po raz pierwszy opublikowano ją w książce Sexual Behavior in the Human Male w 1948 roku.

Oprócz punktów od 0 do 6 skala ma kategorię X dla osób, które nie zgłosiły żadnych kontaktów ani reakcji społeczno-seksualnych. Punkty 1-5 odpowiadają różnym poziomom pociągu lub aktywności seksualnej z osobami obu płci.

Skala Kinseya opisuje orientację jako jedną linię między dwoma biegunami. Instytut Kinseya zaznacza, że skala nie obejmuje wszystkich możliwych tożsamości seksualnych, i wymienia późniejsze narzędzia, między innymi siatkę orientacji seksualnej Kleina oraz skalę Stormsa. Instytut podkreśla też, że oficjalny test Kinseya nie istnieje: badacze przypisywali liczbę na podstawie wywiadu przeprowadzanego twarzą w twarz, a nie quizu. Nasz test nie jest skalą Kinseya i nie odtwarza jej punktacji.

Czy orientacja seksualna jest zaburzeniem?

Nie. Klasyfikacja ICD-10 Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) stwierdza wprost, że orientacja seksualna sama w sobie nie jest zaburzeniem. Kategorię diagnostyczną homoseksualności, obecną w ICD-9, usunięto wraz z zatwierdzeniem ICD-10 w 1990 roku. Regionalne biuro WHO dla obu Ameryk (PAHO) podaje, że homoseksualność nie jest zaburzeniem ani chorobą, więc nie wymaga leczenia, a wśród specjalistów panuje zgoda, iż jest naturalną odmianą ludzkiej seksualności i nie można jej uznawać za stan patologiczny.

W ICD-10 pozostała jeszcze grupa kategorii powiązanych z rozwojem i orientacją seksualną, między innymi tak zwana orientacja egodystoniczna. Grupa robocza powołana przez WHO do prac nad ICD-11 zarekomendowała usunięcie wszystkich tych kategorii. Jak opisują autorzy tej rekomendacji, osoby homoseksualne i biseksualne częściej zgłaszają w badaniach nasilony dystres, ale jest to silnie powiązane z doświadczeniami odrzucenia społecznego i stygmatyzacji, a cierpienia wynikającego z niesprzyjającego otoczenia nie można uznawać za przejaw zaburzenia psychicznego.

Czy orientacja jest wrodzona i czy może się zmieniać?

Badania wskazują, że geny mają udział w kształtowaniu się zachowań seksualnych, ale ich nie przesądzają, a u części osób określenie własnej orientacji zmienia się w czasie. Duże badanie genetyczne objęło 477 522 osoby i dotyczyło zachowań seksualnych z osobami tej samej płci, a nie pociągu czy tożsamości. Wszystkie zbadane warianty genetyczne razem tłumaczyły od 8 do 25% zmienności tych zachowań, a wyniki nie pozwalają na miarodajne przewidywanie zachowania konkretnej osoby. Autorzy podkreślają złożoność seksualności.

Przegląd badań nad rozwojem tożsamości orientacji wskazuje, że płynność orientacji istnieje, choć większość osób zgłasza stabilność własnej identyfikacji. Część osób z czasem zaczyna używać innego określenia niż wcześniej.

Czym innym jest próba zmiany orientacji podejmowana celowo. PAHO stwierdza, że żadne rygorystyczne badania naukowe nie wykazały skuteczności starań o zmianę orientacji seksualnej, a jest wiele świadectw o poważnych szkodach dla zdrowia psychicznego i fizycznego, jakie mogą powodować tak zwane terapie konwersyjne lub reparatywne. Według PAHO nie ma medycznych wskazań do zmiany orientacji seksualnej, a takie praktyki są zagrożeniem dla zdrowia i dobrostanu osób, których dotyczą.

Jak działa ten test i jak czytać wynik?

Test składa się z 8 pytań o pociąg, uczucia, otwartość na związek i doświadczenia. Każda odpowiedź ma od 0 do 2 punktów, a suma mieści się w zakresie od 0 do 16. We wszystkich 8 pytaniach więcej punktów oznacza odpowiedź mówiącą o zainteresowaniu osobami tej samej płci, a ostatnie pytanie dotyczy tego, jak najczęściej myślisz o swojej orientacji. Test podaje wynik pod jedną z 3 opisowych nazw, które przytaczamy w tabeli dosłownie. Nazwy opisują układ odpowiedzi, a test nie rozstrzyga o orientacji: żaden test jej nie określa, robi to sama osoba, we własnym tempie.

Ten test jest prostym narzędziem redakcyjnym, a nie kwestionariuszem badawczym, i nie rozstrzyga o orientacji. Opiera się na podziale na osoby tej samej i innej płci, sumuje w jednym wyniku pociąg, zachowanie i tożsamość, nie obejmuje aseksualności ani pociągu niezależnego od płci. 4 z 8 pytań dotyczą wyłącznie osób tej samej płci, więc niski wynik może oznaczać także brak pociągu do kogokolwiek, a nie zainteresowanie osobami innej płci. W badaniach orientację opisuje się wielowymiarowo, a do narzędzi badawczych należą skala Kinseya (oparta na wywiadzie), siatka orientacji seksualnej Kleina i skala Stormsa. To, jak nazwiesz swoją orientację, zależy od Ciebie.

Kiedy warto porozmawiać ze specjalistą?

Warto, gdy odkrywaniu własnej orientacji towarzyszy lęk, wstyd albo poczucie osamotnienia, gdy obawiasz się odrzucenia przez bliskich, gdy otoczenie wywiera presję, by czuć lub nazywać siebie w określony sposób, albo gdy Twoje odczucia i wartości, w których wzrastasz, wydają się ze sobą sprzeczne. Sama orientacja seksualna nie jest zaburzeniem i nie wymaga leczenia, niezależnie od tego, jaka jest. Dobry specjalista nie narzuca żadnej odpowiedzi i nie zmierza do zmiany orientacji. Pomaga w tempie, które wyznaczasz Ty.

• Znajdź psychologa lub psychoterapeutę
• Test na aseksualność
• Test na geja
• Test na dojrzałość emocjonalną