W skrócieCVLT mierzy zdolność uczenia się i zapamiętywania materiału słownego. Badanie jest indywidualne i prowadzi je psycholog. Wersja CVLT-3 jest przeznaczona dla osób w wieku 16-90 lat i według wydawcy trwa 30 minut plus 30 minut przerwy na odroczone przypomnienie.
Co bada CVLT?
Według Pracowni Testów Psychologicznych, wydawcy polskiej wersji, CVLT mierzy zdolność uczenia się i zapamiętywania materiału słownego i służy do diagnozy neuropsychologicznej. Autorami są Dean C. Delis, Joel H. Kramer, Edith Kaplan i Beth A. Ober. W polskiej wersji badanie opiera się na trzech listach: liście A i liście B, w których jest po 16 słów powiązanych ze sobą kategoriami i dotyczących zakupów w sklepie, oraz liście do rozpoznawania, obejmującej 44 pozycje, wśród których są słowa z listy A, część słów z listy B i słowa-dystraktory, czyli podobne, ale niewłaściwe. Najnowsza wersja, CVLT-3, ukazała się w 2017 roku.
Dla kogo jest badanie CVLT i kto je przeprowadza?
Wydawca amerykański, firma Pearson, określa wiek osób badanych w CVLT-3 na 16-90 lat. Polska adaptacja, której podręcznik (2010) opracowały Emilia Łojek i Joanna Stańczak, ma normy obejmujące osoby w wieku od 16 do 79 lat z całej Polski. Badanie przeprowadza się indywidualnie, a test jest przeznaczony dla psychologów (kategoria C w systemie Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, wymagane studia magisterskie z psychologii).
Jak wygląda badanie CVLT i ile trwa?
Badający odczytuje listę słów, a badany próbuje je powtórzyć w kilku kolejnych próbach. Potem pojawia się druga lista i badany ponownie przypomina słowa z pierwszej listy: najpierw po krótkiej przerwie, a potem po dłuższej. W polskiej wersji dłuższa przerwa trwa 20 minut, w czasie których wykonuje się zadania niewerbalne, czyli niewymagające słów. Na końcu badany rozpoznaje słowa spośród dłuższej listy. Według Pearson standardowe badanie CVLT-3 trwa 30 minut plus 30 minut przerwy na odroczone przypomnienie, a krótka wersja około 15 minut. Wersja polska i amerykańska różnią się więc szczegółami przebiegu, a polska nie ma limitu czasu.
Jak odczytuje się wynik CVLT?
Wynik opisuje, ile słów badany zapamiętuje w kolejnych próbach, ile przypomina po drugiej liście i po dłuższej przerwie oraz jak radzi sobie z rozpoznawaniem. W wersji polskiej oblicza się wiele wskaźników, które porównuje się z normami. Pearson podaje, że CVLT-3 ma nowe normy uwzględniające wykształcenie, region, pochodzenie etniczne i wiek, oraz dodatkowe wyniki do analizy błędów, takich jak wtręty i powtórzenia. Gorszy wynik sam w sobie nie oznacza choroby. Znaczenie wyniku ocenia specjalista razem z innymi badaniami i wywiadem.
Czy CVLT można zrobić online lub samodzielnie?
CVLT wymaga obecności badającego, który odczytuje słowa we właściwym tempie i zapisuje odpowiedzi. Według Pearson badanie można przeprowadzić na papierze lub cyfrowo, w systemie Q-interactive, a wydawca udostępnia też wskazówki do prowadzenia badania na odległość. Zawsze jednak prowadzi je osoba z uprawnieniami (poziom kwalifikacji C). Test jest dostępny tylko dla psychologów, więc nie da się go rzetelnie zrobić samemu.
Najczęstsze pytania
Ile trwa test CVLT?
Według Pearson standardowa wersja CVLT-3 trwa 30 minut, a po niej następuje jeszcze 30 minut przerwy na odroczone przypomnienie. Krótka wersja zajmuje około 15 minut. W polskiej wersji badanie nie ma limitu czasu.
Do czego służy CVLT?
CVLT mierzy zdolność uczenia się i zapamiętywania materiału słownego. Wydawca polskiej wersji podaje, że służy do diagnozy neuropsychologicznej. Wynik jest jednym z elementów oceny.
Czy CVLT to test na Alzheimera?
Nie. CVLT bada pamięć słowną, a rozpoznanie choroby wymaga oceny lekarza, wywiadu i innych badań. Sam wynik CVLT niczego nie potwierdza.
Dla kogo jest test CVLT?
Pearson podaje dla wersji CVLT-3 wiek 16-90 lat. Polska wersja ma normy dla osób w wieku od 16 do 79 lat. Test stosują wyłącznie psycholodzy, a badanie odbywa się indywidualnie.
