Krótka odpowiedźCzęściowo. Dziedziczy się raczej podatność, na przykład cechy temperamentu, niż sama nerwica. Źródła opisują zaburzenia lękowe jako wynik połączenia czynników genetycznych i środowiskowych, w tym stresu i doświadczeń życiowych.
Czym dziś jest "nerwica"?
Termin "neurosis" wprowadził w XVIII wieku szkocki lekarz William Cullen, a dziś nie jest on używany w nazwach i kategoriach zaburzeń w klasyfikacjach ICD ani DSM. W praktyce pod określeniem "nerwica" kryją się zwykle zaburzenia lękowe i pokrewne, w tym zaburzenie lękowe uogólnione, napady paniki czy fobie.
Zaburzenia nerwicowe opisuje się jako stany, w których występują między innymi lęk, napięcie, drażliwość, wahania nastroju i zaburzenia snu, bez podłoża organicznego. Dlatego pytanie o dziedziczność nerwicy należy czytać jako pytanie o dziedziczność zaburzeń lękowych.
Co wiadomo o wpływie genów?
Przyczyny zaburzeń lękowych upatruje się w kombinacji czynników genetycznych i środowiskowych. Do czynników ryzyka zalicza molestowanie w dzieciństwie, obecność zaburzeń psychicznych w rodzinie oraz ubóstwo.
Wśród czynników biologicznych zaburzeń nerwicowych wymienia się także dziedziczne i wrodzone cechy temperamentu, obok stanu układu nerwowego i roli neuroprzekaźników. Nie ma więc jednego "genu nerwicy", a rodzina może przekazywać raczej skłonność do silniejszego reagowania lękiem.
Czy lęk w rodzinie zwiększa ryzyko?
NHS, opisując uogólnione zaburzenie lękowe, wymienia wśród okoliczności, które zwiększają szansę zachorowania, posiadanie bliskich krewnych z zaburzeniami lękowymi, depresją lub innymi zaburzeniami psychicznymi. Podobnie działają stresujące i traumatyczne doświadczenia, na przykład przemoc domowa, krzywdzenie w dzieciństwie czy bycie prześladowanym.
Jak zaznacza NHS, uogólnione zaburzenie lękowe zwykle nie ma jednej oczywistej przyczyny.
Czy nerwicę da się leczyć mimo obciążenia rodzinnego?
Podstawą leczenia nerwic w większości przypadków powinna być psychoterapia, w tym terapia poznawczo-behawioralna, która przez zmianę zachowania i interpretacji objawów pozwala przerwać mechanizm błędnego koła. Obciążenie rodzinne nie wyklucza więc skutecznej pomocy.
Osoba, u której w rodzinie występowały zaburzenia lękowe, może wcześniej zauważyć u siebie pierwsze sygnały i zgłosić się po wsparcie, zanim lęk zacznie utrudniać codzienne życie.
Kiedy zgłosić się do specjalisty?
Według NHS do lekarza warto zgłosić się, gdy osoba podejrzewa u siebie uogólnione zaburzenie lękowe albo gdy rozpoznano je już wcześniej, a leczenie nie przynosi poprawy. Dorośli mogą w Wielkiej Brytanii zgłosić się do poradni psychoterapeutycznej także bez skierowania od lekarza.
W Polsce pierwszym krokiem może być wizyta u lekarza rodzinnego, psychiatry lub psychologa. Pomocy należy szukać, gdy lęk trwa długo, pojawia się w wielu sytuacjach i utrudnia pracę, naukę lub relacje.
Najczęstsze pytania
Czy nerwica lękowa jest dziedziczna?
Przyczyną zaburzeń lękowych jest prawdopodobnie kombinacja czynników genetycznych i środowiskowych. Dziedziczona może być podatność, ale nie samo zaburzenie.
Czy nerwica jest chorobą psychiczną?
Nerwica to dawna nazwa zaburzeń związanych z lękiem, które są chorobami i można je diagnozować oraz leczyć. Sam termin nie jest już używany w klasyfikacjach ICD i DSM.
Czy dziecko dziedziczy nerwicę po rodzicach?
Dziecko może odziedziczyć cechy temperamentu i podatność na lęk, ale to jeszcze nie choroba. Ważne są też stres, wzorce wyniesione z domu i inne doświadczenia życiowe.
Jak leczy się nerwicę?
Podstawą leczenia w większości przypadków jest psychoterapia, w tym terapia poznawczo-behawioralna. Dobór pomocy ustala specjalista po rozmowie z pacjentem.
