Zaufany Psycholog / Psychologia w pigułce / Narzędzia diagnostyczne / Test d2
Test d2 to krótkie badanie uwagi i koncentracji. Osoba badana przegląda rzędy podobnych znaków i wykreśla tylko te, które spełniają ustaloną regułę. Wydawca Hogrefe opisuje go jako narzędzie do pomiaru uwagi wzrokowej, tempa przetwarzania informacji i zdolności koncentracji, stosowane w badaniach klinicznych, w szkołach i w innych dziedzinach.
Test d2 mierzy uwagę wzrokową, tempo pracy i koncentrację. Wydania zagraniczne mają wersję papierową i komputerową (d2-R) dla dzieci i dorosłych, a polska wersja d2-R ma normy dla dorosłych. Wydawca holenderski podaje 8 minut razem z instrukcją, a polski wydawca d2-R około 5 minut. Narzędzie przeznaczone jest dla osób z odpowiednimi kwalifikacjami.
Według wydawcy, firmy Hogrefe, test d2 służy do pomiaru uwagi wzrokowej, szybkości przetwarzania informacji i zdolności koncentracji. Zadanie jest proste: wśród rzędów liter d i p, opatrzonych małymi kreseczkami, trzeba w krótkim czasie wykreślić tylko te znaki, które spełniają jedną regułę, i pomijać pozostałe. Papierowa wersja ma w każdym rzędzie 47 znaków. Hogrefe podaje, że wyniki mówią o poziomie i przebiegu uwagi w trakcie badania: o tempie pracy, dokładności (liczbie, rodzaju i odsetku błędów), ilości poprawnie przetworzonych informacji oraz o zmienności tempa. Angielskie wydanie testu z 1998 roku opracowali Rolf Brickenkamp i Eric Zillmer, a pierwotnie powstał on do oceny przydatności do prowadzenia pojazdów.
Hogrefe podaje, że obie wersje testu, papierowa i komputerowa, nadają się zarówno dla dzieci, jak i dla dorosłych. Normy w wersji wydawanej przez holenderski oddział Hogrefe obejmują dzieci w wieku 9-17 lat oraz dorosłych w wieku 18-80 lat, więc test może służyć do porównania wyniku z rówieśnikami. Wersja d2-R jest według wydawcy stosowana nie tylko w gabinetach i szkołach, lecz także w transporcie, w branży farmaceutycznej i w psychologii sportu. Test sprzedawany jest osobom o odpowiednich kwalifikacjach (Hogrefe zalicza go do poziomu B), a wynik interpretuje specjalista, który zna całość obrazu osoby badanej.
Wersja polska: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego wydaje zrewidowany test d2-R, którego autorami są Rolf Brickenkamp, Lothar Schmidt-Atzert i Detlev Liepmann, a polską adaptację i podręcznik (2020) opracowały Iwona Bac i Joanna Stańczak. Polski wydawca wskazuje dorosłych w wieku od 20 do 79 lat i kategorię C, czyli test wyłącznie dla psychologów. Dane o dzieciach i o poziomie B dotyczą wydań zagranicznych Hogrefe i nie są opisem polskiej wersji.
W wersji papierowej badany dostaje arkusz z rzędami znaków. Na każdy rząd ma 20 sekund. Wypełnianie testu trwa według wydawcy 8 minut razem z instrukcją. W wersji komputerowej d2-R zadanie jest takie samo, ale znaki pojawiają się na ekranach. Aby uniknąć tak zwanego efektu sufitu, czyli sytuacji, w której osoby bardzo skupione wszystko zdążą zrobić, na jednym ekranie jest 60 znaków, a czas na ekran także wynosi 20 sekund. Według holenderskiego oddziału Hogrefe badanie komputerowe również trwa 8 minut, a amerykański oddział wydawcy podaje dla d2-R 10 minut. Test jest niewerbalny, a od badanego wymaga szybkiej i uważnej pracy.
Polski wydawca opisuje badanie d2-R jako indywidualne lub grupowe, z ograniczonym czasem, trwające około 5 minut. Polski wydawca nie precyzuje, czy czas ten obejmuje instrukcję, a podany wyżej czas 8 minut dotyczy wydania holenderskiego razem z instrukcją.
Z wypełnionego arkusza badający zlicza wyniki surowe, które program przelicza na wyniki wystandaryzowane i profil. Hogrefe wymienia trzy główne miary w wersji komputerowej: wynik koncentracji (CP), tempo przetwarzania i odsetek błędów. Profil pokazuje, czy ktoś w porównaniu z innymi ma trudności z koncentracją, czy pracuje starannie i wolno, czy szybko i impulsywnie, czy też mieści się gdzieś pomiędzy. Wynik opisuje zachowanie w jednym, krótkim zadaniu. Nie jest rozpoznaniem choroby ani zaburzenia: stanowi jedną z informacji, które specjalista zestawia z wywiadem, obserwacją i innymi badaniami.
Wersję komputerową d2-R można według Hogrefe wypełnić online w systemie wydawcy (HTS), podczas wizyty w gabinecie, a w uzasadnionych przypadkach także na odległość, gdy badający przesyła osobie badanej link. Po badaniu od razu powstaje raport. Dostęp do testu mają osoby, które wykażą kwalifikacje (Hogrefe przyjmuje wniosek lub kopię dyplomu), a sama interpretacja należy do specjalisty. Dlatego wypełnienie podobnego zadania w internecie nie zastępuje badania ani nie daje porównywalnego wyniku.
Wydawca Hogrefe podaje, że wypełnienie papierowego testu d2 trwa 8 minut razem z instrukcją. Komputerowa wersja d2-R zajmuje według holenderskiego oddziału również 8 minut, a polski wydawca d2-R podaje około 5 minut. Cała wizyta może być dłuższa, bo obejmuje rozmowę i inne badania.
Badany przegląda rzędy podobnych znaków i w ograniczonym czasie wykreśla tylko te, które spełniają ustaloną regułę. Na każdy rząd przypada 20 sekund. Test pokazuje tempo, dokładność i koncentrację.
W wydaniach zagranicznych tak: Hogrefe podaje, że wersje papierowa i komputerowa nadają się dla dzieci i dorosłych, a normy w wydaniu holenderskim obejmują dzieci w wieku 9-17 lat. Polski wydawca d2-R podaje normy tylko dla dorosłych w wieku od 20 do 79 lat.
Test d2 mierzy uwagę i koncentrację, ale sam nie rozstrzyga o rozpoznaniu. Rozpoznanie stawia specjalista na podstawie rozmowy, wywiadu i kilku badań, a wynik d2 jest tylko jednym z elementów.
O doborze narzędzi decyduje specjalista prowadzący diagnozę. Na liście są psycholodzy, psychoterapeuci i psychiatrzy z całej Polski, także online.