W skrócieBadanie jest indywidualne. Dla polskiej wersji wydawca podaje około 5 minut na badanie jedną wersją, bez ograniczenia czasu. Wydawca amerykański (Pearson) podaje 15-20 minut podania i około 5 minut oceny. Wynik pokazuje, jak badany radzi sobie z zapamiętywaniem i odtwarzaniem wzorów, ale nie wskazuje konkretnej choroby.
Co bada test Bentona?
Według wydawcy, firmy Pearson, test Bentona ocenia percepcję wzrokową, pamięć i zdolności wzrokowo-konstrukcyjne. Opracował go psycholog Arthur Benton, a pierwsza wersja ukazała się w 1946 roku. Obecne wydanie wydawca datuje na 1991 rok, a jego autorką jest Abigail Benton Sivan. Test składa się z 3 równoległych form oznaczonych literami C, D i E, a każda zawiera 10 wzorów pokazywanych pojedynczo. Dzięki kilku formom można powtórzyć badanie, ograniczając wpływ wcześniejszego ćwiczenia. Polskie wydanie (autor: Artur L. Benton; polska normalizacja: Aleksandra Jaworowska, Iwona Bac i Joanna Stańczak, 2019) opisuje te same trzy równoległe wersje C, D i E, które można zastosować czterema metodami (A, B, C, D): badany rysuje wzory z pamięci albo je przerysowuje.
Dla kogo jest badanie i kto je przeprowadza?
Amerykański wydawca podaje, że test jest przeznaczony dla osób od 8 lat do dorosłości. Jest wrażliwy na trudności w czytaniu, niewerbalne trudności w uczeniu się, uraz mózgu, zaburzenia uwagi, chorobę Alzheimera i inne demencje, ale nie rozpoznaje żadnej z nich samodzielnie. Pearson klasyfikuje go jako produkt poziomu kwalifikacji C, więc jest narzędziem dla wykwalifikowanych specjalistów, a wyniki ocenia osoba przeszkolona. Strony Pearsona nie określają, jaki zawód uprawnia do jego stosowania. Polski wydawca podaje normy ogólnopolskie dla osób w wieku 5-17 lat oraz 18-79 lat i klasyfikuje test jako przeznaczony tylko dla psychologów (kategoria C), z wymogiem dyplomu magisterskiego studiów psychologicznych. Jako zastosowanie wskazuje diagnozę neuropsychologiczną i badania naukowe. Test z zakresem wieku 5-79 lat figuruje też w załączniku do wytycznych opublikowanym w serwisie mp.pl, wśród standaryzowanych narzędzi neuropsychologicznych do oceny pamięci i uczenia się.
Jak wygląda badanie i ile trwa?
Test jest podawany indywidualnie. Badany ogląda wzory pokazywane pojedynczo, a następnie odtwarza każdy z nich możliwie dokładnie na czystej kartce. Test nie ma ograniczenia czasu. W zależności od wybranej metody badania wzór ogląda się przez określony czas, a odtwarza od razu, po krótkiej przerwie albo przy wzorze przed oczami, bądź też wybiera się go spośród kilku propozycji. Według amerykańskiego wydawcy podanie testu zajmuje od 15 do 20 minut, a ocena około 5 minut. Polski wydawca podaje, że badanie jedną wersją trwa około 5 minut i nie ma ograniczenia czasu. Polskie badania normalizacyjne przeprowadzono metodą A, polegającą na natychmiastowym odtwarzaniu z pamięci wzoru oglądanego uprzednio przez 10 sekund.
Jak odczytuje się wynik testu Bentona?
Wynik składa się z dwóch ocen: liczby poprawnie odtworzonych wzorów oraz liczby błędów. Wydawca podaje normy dla dzieci i dorosłych. Błędy dzieli się na kategorie, takie jak pominięcia, zniekształcenia, powtarzanie fragmentów (perseweracje), obroty, przemieszczenia i błędy wielkości. Wynik porównuje się z normami z podręcznika. Według instrukcji testu nawet duża liczba błędów jednego rodzaju nie może być podstawą rozpoznania, tylko powodem do dalszych badań. Liczba błędów rośnie wraz z wiekiem, szczególnie po 70. roku życia. Polskie normy opracowano osobno dla każdej wersji testu. Jako dowody trafności polski wydawca podaje między innymi obniżanie się wyników wraz z wiekiem, związek z poziomem wykształcenia oraz istotnie słabsze wykonanie testu przez osoby z uszkodzeniami ośrodkowego układu nerwowego, chore na depresję, schizofrenię, z łagodnymi zaburzeniami poznawczymi lub z otępieniem w porównaniu ze zdrowymi badanymi.
Czy test Bentona można zrobić online lub samodzielnie?
Test jest narzędziem indywidualnym, a jego materiały to podręcznik, księga wzorów, szablon oceny i arkusze odpowiedzi. Wydawca oferuje je profesjonalistom na poziomie kwalifikacji C. Ocena rysunków wymaga znajomości kategorii błędów i norm, więc nie da się jej wykonać bez przeszkolenia.
Jakie są ograniczenia testu Bentona?
Według instrukcji testu trudno na jego podstawie rozpoznać konkretną chorobę, mimo że jest wrażliwy na wiele uszkodzeń mózgu. Opisy krytyczne wskazują, że interpretacja wymaga znajomości ilorazu inteligencji badanego lub jego oszacowania, co bywa trudne, gdy stan badanego jest zły. Wyniki badań nad powtarzaniem testu są niejednoznaczne: w części prac wynik się nie zmienia z upływem czasu, w innych się zmienia. Do zalet należą jasny system oceny i krótki czas podania. W polskich badaniach normalizacyjnych wersji C, D i E nie uznano za równoważne, zgodność wewnętrzna okazała się niezbyt wysoka, a stabilność wyników w ponownym badaniu po trzech tygodniach zróżnicowana.
Najczęstsze pytania
Na czym polega test Bentona?
Badany ogląda proste wzory, a potem odtwarza je na kartce. Psycholog ocenia, ile wzorów odtworzono poprawnie i jakie błędy się pojawiły.
Ile trwa test Bentona?
Według amerykańskiego wydawcy podanie zajmuje od 15 do 20 minut, a ocena około 5 minut. Polski wydawca podaje około 5 minut na badanie jedną wersją, bez ograniczenia czasu.
Od jakiego wieku można zrobić test Bentona?
Amerykański wydawca podaje wiek od 8 lat do dorosłości. Polskie normy obejmują osoby w wieku 5-17 lat oraz 18-79 lat.
Czy test Bentona wykrywa demencję?
Jest wrażliwy na zaburzenia pamięci wzrokowej występujące między innymi w demencji, ale nie rozpoznaje jej samodzielnie. Duża liczba błędów jest powodem do dalszych badań, a nie rozpoznaniem.
