Zaufany Psycholog / Psychologia w pigułce / Pytania o zaburzenia / Czy autyzm to niepełnosprawność?

Czy autyzm to niepełnosprawność?

Autyzm nie jest chorobą, ale bywa związany z trudnościami, które utrudniają samodzielne życie. U jednych osób są one niewielkie, u innych bardzo duże. Dlatego odpowiedź na pytanie o niepełnosprawność zależy od konkretnej osoby, a o orzeczeniu rozstrzyga zespół do spraw orzekania, a nie sama nazwa rozpoznania.

Krótka odpowiedź

To zależy. Samo rozpoznanie autyzmu nie przesądza o niepełnosprawności: WHO podaje, że część osób żyje samodzielnie, a inne mają poważne niepełnosprawności i potrzebują wsparcia przez całe życie. Decyduje wpływ na codzienne funkcjonowanie.

Co oznacza niepełnosprawność?

Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych zalicza do tej grupy osoby, które mają długotrwale naruszoną sprawność fizyczną, psychiczną, intelektualną lub w zakresie zmysłów, co w oddziaływaniu z różnymi barierami może utrudniać im pełny i skuteczny udział w życiu społecznym na zasadzie równości z innymi osobami.

W tym ujęciu liczy się nie sama nazwa rozpoznania, ale to, jak trudności i bariery środowiska wpływają na życie danej osoby.

Jak autyzm wpływa na codzienne życie?

WHO podkreśla, że osoby z autyzmem bardzo się różnią: niektóre mogą żyć samodzielnie, a inne mają poważne niepełnosprawności i wymagają opieki i wsparcia przez całe życie. Polskie opracowanie encyklopedyczne zaznacza, że u części osób ze spektrum mogą występować także niepełnosprawności w zakresie funkcjonowania intelektualnego lub umiejętności językowych.

NHS dodaje, że część osób autystycznych ma niepełnosprawność intelektualną, a inne mają przeciętną lub wyższą inteligencję. Autyzm sam w sobie nie jest chorobą.

Czym jest orzeczenie o niepełnosprawności?

Orzeczenie o niepełnosprawności to dokument stwierdzający niepełnosprawność jego posiadacza. W celach innych niż rentowe orzekają o niej, na mocy ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z 1997 roku, zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Użyte tu źródła nie wskazują, by samo rozpoznanie autyzmu automatycznie przesądzało o orzeczeniu. Szczegółowe zasady najlepiej sprawdzić w powiatowym zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Jakie wsparcie jest potrzebne?

WHO podkreśla, że działania na rzecz osób z autyzmem i innymi niepełnosprawnościami rozwojowymi powinny być projektowane i prowadzone z udziałem samych zainteresowanych. Organizacja zwraca też uwagę na potrzebę środowisk włączających i wspierających oraz na wsparcie dla opiekunów.

NHS przypomina, że autyzm to nie choroba i nie ma na niego leczenia, ale istnieją sposoby radzenia sobie i uzyskiwania wsparcia. Rodzaj pomocy zależy od indywidualnych potrzeb.

Kiedy zgłosić się do specjalisty?

Jeśli trudności w komunikacji, nauce, pracy lub samodzielnym życiu są wyraźne, warto zgłosić się do psychologa lub psychiatry z doświadczeniem w diagnozie autyzmu.

Najczęstsze pytania

Czy autyzm to niepełnosprawność intelektualna?

Nie zawsze. NHS podaje, że niektóre osoby autystyczne mają niepełnosprawność intelektualną, a inne przeciętną lub wyższą inteligencję.

Czy autyzm daje prawo do orzeczenia o niepełnosprawności?

Samo rozpoznanie nie przesądza o orzeczeniu. Orzeka o nim zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Szczegóły należy sprawdzić w odpowiednim zespole.

Czy autyzm jest chorobą?

Według NHS autyzm nie jest chorobą i nie ma na niego leczenia, natomiast istnieją sposoby radzenia sobie i uzyskiwania wsparcia. Jest rozpoznawany jako zaburzenie ze spektrum autyzmu.

Czy osoba z autyzmem może żyć samodzielnie?

Tak, WHO podaje, że niektóre osoby z autyzmem mogą żyć samodzielnie, podczas gdy inne mają poważne niepełnosprawności i potrzebują wsparcia przez całe życie.

Źródła

  1. Wikipedia (PL), Autyzm
  2. Wikipedia (PL), Niepełnosprawność
  3. Wikipedia (PL), Orzeczenie o niepełnosprawności
  4. WHO, Autism
  5. NHS, What is autism?

Sprawdź inne pytania

Masz pytanie o własną sytuację?

Ogólna odpowiedź nie zastąpi rozmowy ze specjalistą. Na liście są psycholodzy, psychoterapeuci i psychiatrzy z całej Polski, także online.