Zaufany Psycholog / Psychologia w pigułce / Pytania o zaburzenia / Czy autyzm to niepełnosprawność?
Autyzm nie jest chorobą, ale bywa związany z trudnościami, które utrudniają samodzielne życie. U jednych osób są one niewielkie, u innych bardzo duże. Dlatego odpowiedź na pytanie o niepełnosprawność zależy od konkretnej osoby, a o orzeczeniu rozstrzyga zespół do spraw orzekania, a nie sama nazwa rozpoznania.
To zależy. Samo rozpoznanie autyzmu nie przesądza o niepełnosprawności: WHO podaje, że część osób żyje samodzielnie, a inne mają poważne niepełnosprawności i potrzebują wsparcia przez całe życie. Decyduje wpływ na codzienne funkcjonowanie.
Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych zalicza do tej grupy osoby, które mają długotrwale naruszoną sprawność fizyczną, psychiczną, intelektualną lub w zakresie zmysłów, co w oddziaływaniu z różnymi barierami może utrudniać im pełny i skuteczny udział w życiu społecznym na zasadzie równości z innymi osobami.
W tym ujęciu liczy się nie sama nazwa rozpoznania, ale to, jak trudności i bariery środowiska wpływają na życie danej osoby.
WHO podkreśla, że osoby z autyzmem bardzo się różnią: niektóre mogą żyć samodzielnie, a inne mają poważne niepełnosprawności i wymagają opieki i wsparcia przez całe życie. Polskie opracowanie encyklopedyczne zaznacza, że u części osób ze spektrum mogą występować także niepełnosprawności w zakresie funkcjonowania intelektualnego lub umiejętności językowych.
NHS dodaje, że część osób autystycznych ma niepełnosprawność intelektualną, a inne mają przeciętną lub wyższą inteligencję. Autyzm sam w sobie nie jest chorobą.
Orzeczenie o niepełnosprawności to dokument stwierdzający niepełnosprawność jego posiadacza. W celach innych niż rentowe orzekają o niej, na mocy ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z 1997 roku, zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Użyte tu źródła nie wskazują, by samo rozpoznanie autyzmu automatycznie przesądzało o orzeczeniu. Szczegółowe zasady najlepiej sprawdzić w powiatowym zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności.
WHO podkreśla, że działania na rzecz osób z autyzmem i innymi niepełnosprawnościami rozwojowymi powinny być projektowane i prowadzone z udziałem samych zainteresowanych. Organizacja zwraca też uwagę na potrzebę środowisk włączających i wspierających oraz na wsparcie dla opiekunów.
NHS przypomina, że autyzm to nie choroba i nie ma na niego leczenia, ale istnieją sposoby radzenia sobie i uzyskiwania wsparcia. Rodzaj pomocy zależy od indywidualnych potrzeb.
Jeśli trudności w komunikacji, nauce, pracy lub samodzielnym życiu są wyraźne, warto zgłosić się do psychologa lub psychiatry z doświadczeniem w diagnozie autyzmu.
Nie zawsze. NHS podaje, że niektóre osoby autystyczne mają niepełnosprawność intelektualną, a inne przeciętną lub wyższą inteligencję.
Samo rozpoznanie nie przesądza o orzeczeniu. Orzeka o nim zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Szczegóły należy sprawdzić w odpowiednim zespole.
Według NHS autyzm nie jest chorobą i nie ma na niego leczenia, natomiast istnieją sposoby radzenia sobie i uzyskiwania wsparcia. Jest rozpoznawany jako zaburzenie ze spektrum autyzmu.
Tak, WHO podaje, że niektóre osoby z autyzmem mogą żyć samodzielnie, podczas gdy inne mają poważne niepełnosprawności i potrzebują wsparcia przez całe życie.
Ogólna odpowiedź nie zastąpi rozmowy ze specjalistą. Na liście są psycholodzy, psychoterapeuci i psychiatrzy z całej Polski, także online.