Zaufany Psycholog / Psychologia w pigułce / Pytania o zaburzenia / Czy zespół Aspergera to niepełnosprawność?

Czy zespół Aspergera to niepełnosprawność?

Zespół Aspergera nie jest automatycznie niepełnosprawnością. Dziś wchodzi w skład spektrum autyzmu, a poziom trudności bywa bardzo różny, więc o potrzebnym wsparciu decyduje sytuacja konkretnej osoby. O orzeczeniu o niepełnosprawności w Polsce orzekają zespoły do spraw orzekania, a nie sama nazwa diagnozy.

Krótka odpowiedź

To zależy. Źródła nie wskazują, by samo rozpoznanie zespołu Aspergera było niepełnosprawnością lub automatycznie dawało orzeczenie. Niepełnosprawność definiuje Konwencja ONZ przez długotrwale naruszoną sprawność i bariery, a orzekają o niej zespoły do spraw orzekania.

Jak dziś klasyfikuje się zespół Aspergera?

W najnowszych klasyfikacjach DSM-5 i ICD-11 zespół Aspergera nie jest wyodrębniany jako osobne zaburzenie, tylko włączony do wspólnej kategorii zaburzeń ze spektrum autyzmu. Poprzednie rozpoznanie opisuje się w ICD-11 jako zaburzenie ze spektrum autyzmu bez zaburzeń rozwoju intelektualnego i z łagodnym lub niewystępującym upośledzeniem funkcjonalnego języka.

W dokumentach medycznych można więc spotkać zarówno starą nazwę, jak i nowe rozpoznanie.

Co oznacza niepełnosprawność?

Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych zalicza do tej grupy osoby z długotrwale naruszoną sprawnością fizyczną, psychiczną, intelektualną lub w zakresie zmysłów, co w oddziaływaniu z różnymi barierami może utrudniać pełny i skuteczny udział w życiu społecznym na zasadzie równości z innymi osobami.

W tym ujęciu liczy się to, jak długotrwałe trudności i bariery środowiska wpływają na udział osoby w życiu społecznym.

Jak funkcjonują osoby z zespołem Aspergera?

Osoby z tym profilem mają trudności ze stosowaniem wiedzy o zachowaniach społecznych w płynnych, rzeczywistych sytuacjach i mogą tworzyć sztywne reguły zachowania, co bywa odbierane jako niezręczność. Wśród powikłań wymienia izolację społeczną i nękanie.

Jednocześnie część osób z profilem Aspergera opisuje głębokie zaangażowanie w relacje i troskę o innych. Skala trudności jest zatem bardzo indywidualna.

Jak wygląda orzekanie o niepełnosprawności?

Orzeczenie o niepełnosprawności to dokument stwierdzający niepełnosprawność jego posiadacza. W celach innych niż rentowe orzekają o niej, na mocy ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z 1997 roku, zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności.

O orzeczeniu decyduje więc zespół do spraw orzekania. Szczegółowe wymagania warto sprawdzić bezpośrednio w powiatowym zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Kiedy zgłosić się do specjalisty?

Konsultacja jest wskazana, gdy trudności w relacjach, komunikacji lub radzeniu sobie ze zmianą utrudniają naukę, pracę albo codzienne życie. Można zacząć od rozmowy z lekarzem lub specjalistą zdrowia psychicznego.

Warto też skonsultować się, gdy pojawia się przewlekły lęk, obniżony nastrój lub wycofanie, które nie mijają.

Najczęstsze pytania

Czy zespół Aspergera to niepełnosprawność intelektualna?

Nie. Opis w ICD-11 mówi o zaburzeniu ze spektrum autyzmu bez zaburzeń rozwoju intelektualnego, co dawniej odpowiadało rozpoznaniu zespołu Aspergera.

Czy zespół Aspergera daje orzeczenie o niepełnosprawności?

Samo rozpoznanie nie przesądza o orzeczeniu. Orzeka o nim zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Czy Asperger to choroba psychiczna?

Według NHS autyzm nie jest chorobą i nie ma na niego leczenia ani lekarstwa, są natomiast sposoby radzenia sobie i wsparcia. Zespół Aspergera jest częścią spektrum autyzmu.

Czy zespół Aspergera nadal się rozpoznaje?

Jako osobne rozpoznanie nie, bo w najnowszych klasyfikacjach został włączony do zaburzeń ze spektrum autyzmu. Nazwa nadal funkcjonuje potocznie.

Źródła

  1. Wikipedia (PL), Zespół Aspergera
  2. Wikipedia, Asperger syndrome
  3. Wikipedia (PL), Niepełnosprawność
  4. Wikipedia (PL), Orzeczenie o niepełnosprawności
  5. NHS, What is autism?

Sprawdź inne pytania

Masz pytanie o własną sytuację?

Ogólna odpowiedź nie zastąpi rozmowy ze specjalistą. Na liście są psycholodzy, psychoterapeuci i psychiatrzy z całej Polski, także online.