Zaufany Psycholog / Psychologia w pigułce / Pytania o zaburzenia / Czy zespół Aspergera to niepełnosprawność?
Zespół Aspergera nie jest automatycznie niepełnosprawnością. Dziś wchodzi w skład spektrum autyzmu, a poziom trudności bywa bardzo różny, więc o potrzebnym wsparciu decyduje sytuacja konkretnej osoby. O orzeczeniu o niepełnosprawności w Polsce orzekają zespoły do spraw orzekania, a nie sama nazwa diagnozy.
To zależy. Źródła nie wskazują, by samo rozpoznanie zespołu Aspergera było niepełnosprawnością lub automatycznie dawało orzeczenie. Niepełnosprawność definiuje Konwencja ONZ przez długotrwale naruszoną sprawność i bariery, a orzekają o niej zespoły do spraw orzekania.
W najnowszych klasyfikacjach DSM-5 i ICD-11 zespół Aspergera nie jest wyodrębniany jako osobne zaburzenie, tylko włączony do wspólnej kategorii zaburzeń ze spektrum autyzmu. Poprzednie rozpoznanie opisuje się w ICD-11 jako zaburzenie ze spektrum autyzmu bez zaburzeń rozwoju intelektualnego i z łagodnym lub niewystępującym upośledzeniem funkcjonalnego języka.
W dokumentach medycznych można więc spotkać zarówno starą nazwę, jak i nowe rozpoznanie.
Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych zalicza do tej grupy osoby z długotrwale naruszoną sprawnością fizyczną, psychiczną, intelektualną lub w zakresie zmysłów, co w oddziaływaniu z różnymi barierami może utrudniać pełny i skuteczny udział w życiu społecznym na zasadzie równości z innymi osobami.
W tym ujęciu liczy się to, jak długotrwałe trudności i bariery środowiska wpływają na udział osoby w życiu społecznym.
Osoby z tym profilem mają trudności ze stosowaniem wiedzy o zachowaniach społecznych w płynnych, rzeczywistych sytuacjach i mogą tworzyć sztywne reguły zachowania, co bywa odbierane jako niezręczność. Wśród powikłań wymienia izolację społeczną i nękanie.
Jednocześnie część osób z profilem Aspergera opisuje głębokie zaangażowanie w relacje i troskę o innych. Skala trudności jest zatem bardzo indywidualna.
Orzeczenie o niepełnosprawności to dokument stwierdzający niepełnosprawność jego posiadacza. W celach innych niż rentowe orzekają o niej, na mocy ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z 1997 roku, zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności.
O orzeczeniu decyduje więc zespół do spraw orzekania. Szczegółowe wymagania warto sprawdzić bezpośrednio w powiatowym zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Konsultacja jest wskazana, gdy trudności w relacjach, komunikacji lub radzeniu sobie ze zmianą utrudniają naukę, pracę albo codzienne życie. Można zacząć od rozmowy z lekarzem lub specjalistą zdrowia psychicznego.
Warto też skonsultować się, gdy pojawia się przewlekły lęk, obniżony nastrój lub wycofanie, które nie mijają.
Nie. Opis w ICD-11 mówi o zaburzeniu ze spektrum autyzmu bez zaburzeń rozwoju intelektualnego, co dawniej odpowiadało rozpoznaniu zespołu Aspergera.
Samo rozpoznanie nie przesądza o orzeczeniu. Orzeka o nim zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Według NHS autyzm nie jest chorobą i nie ma na niego leczenia ani lekarstwa, są natomiast sposoby radzenia sobie i wsparcia. Zespół Aspergera jest częścią spektrum autyzmu.
Jako osobne rozpoznanie nie, bo w najnowszych klasyfikacjach został włączony do zaburzeń ze spektrum autyzmu. Nazwa nadal funkcjonuje potocznie.
Ogólna odpowiedź nie zastąpi rozmowy ze specjalistą. Na liście są psycholodzy, psychoterapeuci i psychiatrzy z całej Polski, także online.