Zaufany Psycholog / Psychologia w pigułce / Pytania o zaburzenia / Czy schizofrenia niszczy mózg?

Czy schizofrenia niszczy mózg?

Badania obrazowe wykazują różnice w budowie i pracy mózga osób ze schizofrenią, ale źródła nie opisują tego jako prostego "niszczenia mózgu". Schizofrenia jest uznawana za zaburzenie neurorozwojowe, a jej dokładna przyczyna pozostaje nieznana. Wiele osób zdrowieje, choć mogą mieć okresy nawrotów. Poniżej wyjaśniamy, co na ten temat mówią NHS, WHO i przeglądy naukowe.

Krótka odpowiedź

Nie w tak prostym sensie. Badania obrazowe pokazują pewne różnice w mózgu, jednak przyczyna schizofrenii jest nieznana, a wiele osób zdrowieje. Według WHO co najmniej jedna na trzy osoby z tym rozpoznaniem może wyzdrowieć w pełni.

Co badania mówią o mózgu w schizofrenii?

Według przeglądów badań schizofrenia jest opisywana jako zaburzenie neurorozwojowe, które powstaje w wyniku zależności między genami a środowiskiem. Badania obrazowe wskazują na zmniejszoną objętość istoty szarej, powiązaną z trudnościami w pamięci roboczej, a badania czynnościowe na zmienioną łączność między sieciami mózgowymi.

Te wyniki opisują różnice w mózgu, a nie dowodzą, że choroba "niszczy" go w sposób nieodwracalny. Przyczyna schizofrenii pozostaje nieznana.

Czy schizofrenia jest chorobą długotrwałą?

NHS opisuje schizofrenię jako długotrwałe zaburzenie zdrowia psychicznego, które powoduje szereg objawów psychicznych, takich jak omamy czy urojenia. Jednocześnie wiele osób zdrowieje, choć mogą występować okresy powrotu objawów, czyli nawroty. WHO podaje, że co najmniej jedna na trzy osoby ze schizofrenią może w pełni wyzdrowieć. Tymczasem inne źródło mówi, że mniej więcej połowa osób odczuwa długotrwałą poprawę bez nawrotów, a pozostała połowa ma trwałe ograniczenia, więc przebieg bywa bardzo różny.

Dlaczego wczesna pomoc ma znaczenie?

NHS podkreśla, że im wcześniej zacznie się leczenie, tym lepiej. Przeglądy badań wskazują też, że powtarzające się nawroty pogarszają długoterminowe rokowanie. Leczenie łączy zwykle farmakoterapię i psychoterapię dopasowaną do osoby, a opiekę często zapewnia środowiskowy zespół zdrowia psychicznego.

Co pomaga w codziennym życiu?

Przy dobrze prowadzonym leczeniu można zmniejszyć ryzyko ciężkich nawrotów. Pomaga rozpoznawanie sygnałów ostrzegawczych, przyjmowanie leków zgodnie z zaleceniami i rozmowa z bliskimi o chorobie. WHO wskazuje też na znaczenie mieszkań wspomaganych, wsparcia w zatrudnieniu i podejścia nastawionego na zdrowienie, w którym osoba współdecyduje o leczeniu.

Kiedy zgłosić się do specjalisty?

Jeśli pojawiają się omamy, urojenia, wyraźne zmiany w myśleniu lub zachowaniu albo wycofanie z codziennych aktywności, należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza. Według NHS nie istnieje pojedynczy test na schizofrenię, a rozpoznanie zwykle ustala się po ocenie specjalisty zdrowia psychicznego, takiego jak psychiatra. Pomocy potrzebuje także osoba, u której objawy wracają mimo leczenia.

Najczęstsze pytania

Czy schizofrenia powoduje trwałe uszkodzenie mózgu?

Źródła nie opisują schizofrenii jako prostego niszczenia mózgu. Badania obrazowe wykazują różnice w budowie i łączności mózgu, a przyczyna choroby jest nieznana. Wiele osób zdrowieje.

Czy można wyzdrowieć ze schizofrenii?

Tak, wiele osób zdrowieje. WHO podaje, że co najmniej jedna na trzy osoby ze schizofrenią może w pełni wyzdrowieć. U części osób objawy wracają w okresach nawrotów.

Czy schizofrenia to rozdwojenie jaźni?

Nie. NHS wyraźnie zaznacza, że osoby ze schizofrenią nie mają rozdwojenia osobowości. Schizofrenia to zaburzenie, w którym osoba może nie zawsze odróżniać własne myśli od rzeczywistości.

Jak leczy się schizofrenię?

Zwykle łączy się leczenie farmakologiczne z psychoterapią, w tym poznawczo-behawioralną, dopasowane do osoby. Szczegóły terapii ustala psychiatra, a codzienne wsparcie może zapewniać środowiskowy zespół zdrowia psychicznego.

Źródła

  1. NHS, Schizophrenia, overview
  2. WHO, Schizophrenia fact sheet
  3. Wikipedia, Schizophrenia
  4. Cleveland Clinic, Schizophrenia

Sprawdź inne pytania

Masz pytanie o własną sytuację?

Ogólna odpowiedź nie zastąpi rozmowy ze specjalistą. Na liście są psycholodzy, psychoterapeuci i psychiatrzy z całej Polski, także online.