Krótka odpowiedźCzęściowo. Poprawa jest możliwa i opisywana w praktyce klinicznej, ale następuje powoli, a trudności o charakterze narcystycznym mogą się utrzymywać. Kluczowa jest motywacja do zmiany i udział w psychoterapii, której skuteczność nie jest dobrze zbadana.
Czy zmiana jest możliwa?
Według przeglądów badań poprawa u osób z narcystycznym zaburzeniem osobowości jest możliwa i została opisana w warunkach klinicznych. Dzieje się to powoli, a nawet gdy objawy słabną, podstawowe trudności narcystyczne mogą się utrzymywać. Autorzy zaznaczają również, że nie ma standardowego leczenia, a badań nad skutecznością terapii jest niewiele.
Czy narcyz wie, że jest narcyzem?
Cleveland Clinic zauważa, że osoba z tym zaburzeniem może mieć trudność z zaakceptowaniem rozpoznania, a objawy mogą skłaniać do odrzucania myśli o własnym zaburzeniu. Osoby z narcystycznym zaburzeniem osobowości mogą nie szukać pomocy, dopóki bliscy tego nie zażądają lub nie wywrą nacisku. Ponadto osoby z ciężkimi objawami rzadziej proszą o pomoc.
Leczenia często się nie podejmuje. Udział w terapii zależy od motywacji do zmiany. Osoby wchodzące w leczenie często szukają ulgi w innym zaburzeniu, na przykład depresji.
Jak wygląda leczenie?
Według Cleveland Clinic leczenie zwykle polega na psychoterapii. Stosuje się między innymi terapię dialektyczno-behawioralną, poznawczo-behawioralną, terapię metapoznawczą, grupową oraz terapię par lub rodzin. Nie ma leków, które bezpośrednio leczą to zaburzenie, choć niektóre mogą łagodzić objawy współistniejących problemów, takich jak lęk czy depresja.
Cele psychoterapii obejmują przyjrzenie się cechom i zachowaniom, które pogarszają życie, rozwijanie nowych sposobów radzenia sobie oraz uczenie się uwzględniania potrzeb i uczuć innych osób.
Od czego zależą szanse na zmianę?
Cleveland Clinic wymienia kilka czynników. Należą do nich rodzaj objawów, nasilenie zaburzenia oraz współistniejące problemy, takie jak depresja, zaburzenia lękowe, inne zaburzenia osobowości (zwłaszcza antyspołeczne) czy uzależnienia. Obecność tego zaburzenia u osób leczonych z innych powodów wiąże się z wolniejszym postępem terapii i częstszym rezygnowaniem z niej.
Przy tak wielu czynnikach najlepszym źródłem informacji o rokowaniu jest specjalista, który zna konkretną sytuację.
Kiedy zgłosić się do specjalisty?
Pomoc psychologa lub psychiatry warto rozważyć, gdy cechy narcystyczne powodują cierpienie, trudności w związkach, w pracy lub konflikty z bliskimi. Dotyczy to zarówno osoby, która dostrzega u siebie problem, jak i bliskich, którzy potrzebują wsparcia. Rozpoznanie może postawić tylko specjalista, a nie potoczna ocena otoczenia.
Najczęstsze pytania
Czy narcyz może się zmienić bez terapii?
Źródła mówią o poprawie w warunkach klinicznych, czyli w kontakcie ze specjalistami. Podstawowym leczeniem jest psychoterapia, a jej skuteczność zależy od motywacji do zmiany. Zmiana bez pomocy nie jest w nich opisywana.
Czy narcyz wie, że jest narcyzem?
Nie zawsze. Cleveland Clinic wskazuje, że osoby z tym zaburzeniem mogą mieć trudność z zaakceptowaniem rozpoznania i często nie szukają pomocy, dopóki bliscy tego nie zażądają.
Czy narcystyczne zaburzenie osobowości da się wyleczyć lekami?
Według Cleveland Clinic nie ma leków, które bezpośrednio leczą to zaburzenie. Leki mogą łagodzić objawy współistniejących problemów, takich jak depresja czy lęk. Główną metodą jest psychoterapia.
Jak rozmawiać z osobą, która może mieć to zaburzenie?
Źródła nie zawierają gotowych zaleceń w tej sprawie. Można zachęcać do rozmowy z lekarzem lub psychologiem, pamiętając, że rozpoznanie stawia specjalista, a bliscy również mogą skorzystać ze wsparcia.
